Kosningar
2003
FEMÍNISTAFÉLAG ÍSLANDS
Vinstri - Grænir
Heimsókn í
kosningaskrifstofu Vinstri Grænna í Ingólfsstræti
í maí 2003
Vinstrihreyfingin – grænt framboð – kvenfrelsisstefna
Vinstrihreyfingin – grænt framboð er flokkur sem kennir sig við kvenfrelsi, umhverfisvernd og jöfnuð. Lykilhugtök stefnunnar eru kynbundið jafnræði, heilbrigt umhverfi og félagslegt réttlæti. VG gengur út frá því að kvenfrelsi sé forsendan fyrir jafnrétti og jafnræði kynjanna.
Vinstrihreyfingin – grænt framboð hefur nú gefið út rit um stefnu flokksins í kvenfrelsimálum. Eins og þar kemur fram byggir stefna VG á sértækri reynslu og þekkingu kvenna og áralangri baráttu þeirra fyrir fullum mannréttindum.
Konur eru ekki einsleitur hópur. Kynþáttur, menntun, kynhneigð, aldur, stétt og staða þeirra svo og ýmiss konar fötlun skilja þær að og skapa þeim misjafna möguleika í nútíma samfélagi. Þessar misjöfnu aðstæður verður að hafa í huga þegar fjallað er um kvenfrelsi svo baráttan nái til allra kvenna jafnt.
Kúgun kvenna er bæði dulin og auðsæ. Henni er beitt bæði meðvitað og ómeðvitað, oft í andstöðu við lög en einnig í skjóli laga og tjáningarfrelsis og í samningum á vinnumarkaði. Það margháttaða misrétti sem konur sæta og það ofbeldi sem þær mega þola hefur kallað fram kvennabaráttu sem sérstakt afl og í seinni tíð víða gefið femínistum byr. Í málflutningi femínista endurspeglast krafa um róttæka breytingu á stöðu kvenna. Vinstrihreyfingin – grænt framboð telur aðmargt af rökum og baráttuaðferðum þeirra geti verið til fyrirmyndar í áframhaldandi baráttu fyrir kvenfrelsi, sem á vegum Vinstrihreyfingarinnar – græns framboðs þarf hins vegar að verða sameiginlegt viðfangsefni karla jafnt sem kvenna.
Kynjakerfið byggir á tveimur grundvallaratriðum: Í fyrsta lagi að kynin eru aðskilin og í öðru lagi að það er karlinn sem er viðmiðið. Fyrra atriðið felur í sér að kvenlegt og karllegt eigi ekki að blandast saman, konur og karlar séu náttúrulega ólík og þau eigi að meðhöndla á mismunandi hátt. Hitt atriðið, þegar karlinn er viðmiðið, felur í sér að hann sé „normal“ en konan „frávikið“. Á þessum grundvallarhugmyndum byggist óskráður kynbundinn "samningur" í samfélaginu, sem stjórnar aðstæðum kynjanna félagslega, efnahagslega og pólitískt. Hvert söguskeið hefur sinn kynbundna samning og sitt ósýnilega uppgjör.
Vinstrihreyfingin – grænt framboð leggur áherslu á eftirfarandi í því
skyni að bæta hag og stöðu kvenna:
· Vinna verður að efnalegu sjálfstæði kvenna ekki síður en karla. Gera verður kröfu um jafnræði kynjanna hvað varðar laun, atvinnutengd réttindi og atvinnuöryggi. Krafan er ekki aðeins sömu laun fyrir sömu vinnu. Krafan er að svokölluð kvennastörf verði endurmetin og verðmæti launaðra starfa kvenna verði viðurkennt.
· Þegar sett eru lög sem tryggja eiga jafnan rétt kynjanna ber að hafa í huga að karlar njóta margra alda forskots til valda, áhrifa og efnalegs sjálfstæðis. Löggjöf sem gerir ráð fyrir jafnrétti nægir ekki til að koma í veg fyrir mismunun. Þess vegna er eðlilegt að gera ráð fyrir ákveðinni mismunun við slíka lagasetningu konum í hag.
· Krafan um lögbundinn sex tíma vinnudag án skerðingar launa er liður í baráttunni fyrir rétti kvenna og karla til að annast um börn sín og heimili. Baráttan fyrir styttri vinnudegi á að geta verið öflugt tæki til að ná réttlátari skiptingu milli kvenna og karla við umönnun barna og heimilis og milli launaðrar og ólaunaðrar vinnu.
· Enn bera konur höfuðábyrgð á velferð og umönnun fjölskyldna sinna. Konur eru því háðari öflugri velferðar- og félagsþjónustu en karlar eigi þær að geta stundað launavinnu og tryggt sér efnalegt sjálfstæði. Jafnframt er velferðarkerfið stærsti vinnuveitandi kvenna. Greiðslur almannatryggingakerfisins til fólks verði miðaðar við sjálfstæða einstaklinga, óháða tekjum og stöðu maka. Allar aðgerðir stjórnvalda til að rýra velferðarkerfið skerða möguleika kvenna til bættra lífsskilyrða.
· Enn eru konur að berjast fyrir réttinum til eigin líkama. Enginn mælir kynferðisofbeldi bót, en þrátt fyrir fögur orð eru staðreyndirnar þær að þetta ofbeldi er síður en svo á undanhaldi. Það tekur á sig ný form og meiri útbreiðslu með vaxandi klámiðnaði og kynlífsþrælkun kvenna og barna. Gera verður þá kröfu til stjórnvalda að þau tryggi konum öryggi og sjái til þess að kynferðisofbeldi sé meðhöndlað sem lögbrot. Samfélag án kynferðisofbeldis væri trúverðugt jafnræðis- og lýðræðissamfélag.
· Öflug alþjóðleg samvinna í umhverfismálum og bindandi alþjóðlegir sáttmálar eiga að tryggja að jörðin öll verði góður bústaður til frambúðar. Til að svo geti orðið verður að viðurkenna félagsbundna reynslu, þekkingu og sýn kvenna á líf og umhverfi. Nauðsynlegt er að konur komi að öllum ákvörðunum og stefnumótun í umhverfismálum. Leiðrétting á kynbundnu misrétti kvenna er eitt virkasta tækið í baráttunni fyrir betra umhverfi og varðar leiðina í átt til sjálfbærrar þróunar.
· Vestræn ríki hafa öldum saman arðrænt þróunarríkin og svokölluð þróunaraðstoð iðnríkjanna nemur aðeins broti af þeim gróða. Krafan um að þessum gróða verði skilað aftur er eðlileg og um leið verður að viðurkenna þá staðreynd að konur gegna lykilhlutverki í allir framþróun þriðja heimsins. Þess vegna þarf að endurskoða alla þróunaraðstoð sérstaklega með tilliti til þess hvernig hún nýtist konum og börnum.
· Hafa ber í huga að konur sem koma til landsins sem flóttamenn geta sætt þrefaldri kúgun; vegna kyns, stéttar og þjóðernis. Margar þeirra hafa sætt kynferðislegu ofbeldi, t.d. þar
· sem slíkt hefur verið liður í hernaði. Þessar konur þurfa öryggi og samstöðu og mikilvægt er að litið sé á slíkt sem gilda ástæðu til að veita þeim hæli.
· Stjórnvöld verða að fylgja eftir ákvæðum samnings Sameinuðu þjóðanna um afnám allrar mismununar gegn konum, sérstaklega ákvæðum er varða réttarvernd og réttaröryggi. Samningur þessi á að vera hafður til hliðsjónar við alla lagasetningu er lýtur að félagslegri stöðu fólks í samfélaginu og einnig við breytingar og betrumbætur á hegningarlöggjöfinni.
· Baráttan fyrir jöfnum rétti karla og kvenna er mannréttindabarátta. Það eru mannréttindi að sjónarmið, reynsla og þarfir bæði kvenna og karla séu höfð að leiðarljósi við alla stefnumörkun og ákvarðanatöku stjórnvalda. Það eru mannréttindi að konum sem sæta ofbeldi sé tryggður réttur til sanngjarnra og skilvirkra réttarúrræða. Það eru mannréttindi að konur og börn eigi greiðan aðgang að dómstólum landsins og mæti þar þekkingu og skilningi. Ofbeldi gegn konum og börnum er brot á mannréttindum þeirra. Kynbundinn launamunur er brot á mannréttindum kvenna. Kynferðisleg misnotkun á konum og börnum, kynlífssala og kynlífsþrælkun er brot á grundavallarmannréttindum, þ.e. réttinum til að ráða eigin líkama. Sjónarmið kvenfrelsis eru gagnleg í baráttunni fyrir fullum mannréttindum kvenna og þau ber því að hafa til hliðsjónar við alla pólitíska stefnumótun. Þegar konur sæta ekki lengur kynferðisofbeldi og spurningin um kyn hefur ekki lengur áhrif á hvernig völd og áhrif deilast út milli kvenna og karla hefur kvenfrelsisbaráttan náð takmarki sínu.
Salvör Gissurardóttir tók ljósmyndir og setti á vefsíðu 7.maí 2003