Kynjuð stjórnmál
FEMÍNISTAFÉLAG ÍSLANDS

Aftur á forsíðu->
Eru stjórnmál kynjuð? - Staða kvenna í íslenskum stjórnmálum
Salvör Gissurardóttir tók myndir og setti upp á vef.

Kvenréttindafélag Íslands, Feministafélag Íslands og Mannréttindaskrifstofa Íslands héldu fund um stöðu kvenna í íslenskum stjórnmálum í kjölfar kosninga og ríkisstjórnarmyndunar. Fundurinn var haldinn á Grand Hótel miðvikudaginn 28. maí kl. 8.15.
Rósa Erlingsdóttir stjórnmálafræðingur og Kristín Ástgeirsdóttir framkvæmdastjóri MRSÍ fluttu stutt erindi en síðan voru umræður með þátttöku fulltrúa stjórnmálaflokkanna.

Erindi Rósu og Kristínar eru aðgengileg hér á vefnum:
Erindi Rósu Erlingsdóttur->
Erindi Kristínar Ástgeirsdóttur->

Fundarstjóri var Þorbjörg Inga Jónsdóttir formaður Kvenréttindafélags Íslands.

Frá Framsóknarflokknum kom Árni Magnússon nýskipaður félagsmálaráðherra, frá Frjálslynda flokknum Magnús Þór Hafsteinsson alþingismaður, frá Samfylkingunni Rannveig Guðmundsdóttir alþingismaður, frá Sjálfstæðisflokknum Sigríður Anna Þórðardóttir alþingismaður og frá Vinstri grænum Atli Gíslason.

Frásögn GSG og SG frá fundinum:

Eftir framsögur hófust pallborðsumræður en í þeim tóku fulltrúar stjórnmálaflokkanna þátt. Meðal þess sem þátttakendur ræddu um var eftirfarandi:

Árni Magnússon, félagsmálaráðherra ræddi um jafnréttisstefnu Framsóknarflokksinsog sagði að það væri sá stjórnmálaflokkur sem hefði einna fyrst lagt fram jafnréttisstefnu varðandi málefni flokksins þar með talið framboðsmál. Í flokknum væri sú regla að annað kynið færi ekki undir 40% á framboðslistum, oft hefði þetta markmið náð fram að ganga en stundum ekki. Framsóknarflokkurinn hefði ve með þrjár konur um tíð í síðustu ríkistjórn af þeim sex ráðherraembættum sem flokkurinn hafði og hefði sýnt jafnréttisstefnu flokksins þannig í verki. Ef til vill væri næsta skref að setja 40% kvóta á efstu sætin til að tryggja enn betur kynjahlutföll á þingi. Árni nefndi það að hann hefði ekki viljað fá sína stöðu vegna kyns og að hann teldi ekki rétt að konur væru kosnar eða stillt upp í sæti á framboðslista vegna kyns, heldur eigin verðleika. Olli þessi athugasemd nokkrum kurr á meðal fundargesta og heyrðust þær athugasemdir að margir karlar væru til dæmis einmitt í sínum stöðum sem þingmenn og ráðherrar einmitt vegna þess að þeir eru karlar.

Magnús Þór Hafsteinsson, ræddi um erfiðleika við að fá konur á framboðslista Frjálslynda flokksins í síðustu alþingiskosningum. Reynt hefði verið mikið en hvort sem það voru málefnatilbúnaður flokksins eða allur sá tími og fjármagn sem kosningabaráttan útheimti hefði hann ekki skýringu á. Hann benti á að kosningarbarátta útheimti mikinn tíma og fjarverur frá heimili og hann ímyndaði sér að það reyndist mörgum ungum mæðrum erfitt fyrir ekki síst núna við stækkun kjördæmanna. Hins vegar væri það þeirra skoðun að bæði kynin yrðu að taka þátt í stefnumótun flokksins og því mikilvægt að fá konur inn í þá vinnu og mörg sóknarfæri fyrir konur í Frjálslynda flokknum til að láta að sér kveða á næstunni því að flokkurinn ætlaði sér stóra hluti á stjórnmálasviðinu bæði í næstu sveitarstjórnar- og alþingiskosningum.

Sigríður Anna Þórðardóttir ræddi meðal annars um þá fækkun kvenna í þingflokki sjálfsæðismanna. Hún taldi að skoða þyrfti ungliðahreyfingar flokkanna og kynjahlutföll þar því að þeir ungu karlkyns þingmenn sem væru að koma nýjir inn á þing hefðu hlotið allmikla pólitíska reynslu og byggt upp stuðningsmannanet sem erfitt væri fyrir nýjar konur að keppa við. Skóla þyrfti upp ungu konurnar svo að þær næði betri árangri og stæðu til jafns við karla. Sigríður Anna ræddi einnig um ábyrgð fjölmiðla en hún hefði einmitt furðað sig mjög á vali viðmælenda og fundist konur mjög sniðgengnar í ýmsum viðræðuþáttum. Ungir menn sem nú koma inn á þing hefðu verið til dæmis mjög áberandi í spjallþáttum á sjónvarpstöðvum bæði í prófkjörsslagnum og fyrir kosningarnar á meðan ekki væri rætt við kvenkyns stjórnmálamenn jafnvel þegar verið væri að ræða um málefni sem að þær hefðu unnið ötullega að í gegnum tíðina. Þetta þyrfti skoðunar við og benti hún meðal annars á þætti eins og Silfur Egils og fleiri spjallþætti í þessu sambandi. Tóku fundargestir undir þessi sjónarmið og töldu nauðsynlegt að gerð væri rannsókn á kynjamismunun á viðmælendum frétta hvað viðræðuþætti og fréttir áhræddi.

Rannveig Guðmundóttir, þingmaður ræddi um góða stöðu kvenna innan þingflokks Samfylkingarinnar. Hún benti hins vegar einnig á að þegar að konur kæmust í gegnum 30% múrinn hvað framboð og þingmenn áhrærði breyttist umræðan gjarnan og yrði jafnvel fjandsamleg konum. Því þó að jafnréttisumræðan væri langt komin innan vébanda Samfylkingarinnar væri það nú svo að þó að menn vildu jafnrétti vildu þeir ekki of mikið jafnrétti. Rannveig benti á að þingmenn og frambjóðendur Samfylkingarinnar hefðu ekki farið varhluta af mjög neikvæðri umræðu um konur í stjórnmálum og benti meðal annars á kvenfjandsamleg ummæli bæði um frambjóðendur í pólítískri umræðu, ekki síst um Ingibjörgu Sólrúnu og í fjölmiðlum. Rannveig taldi einnig að ábyrgð fjölmiðla væri þó nokkur og mikilvægt að skoða þeirra hlutdeild í stjórnmálaumræðunni.

Atli Gíslason fulltrúi Vinstrihreyfingarinnar,Græns framboðs taldi að kyrrstaða mundi ríkja í málefnum kynjanna næstu árin miðað við stjórnmálasamþykkt stjórnarflokkanna. Það væri nú svo að jafnrétti kostaði fjármagn og því fjármagni góðærisins yrði m.a. varið í skattalækkanir en ekki til að jafna aðstöðu kynjanna. Mikil kynjamismunum ætti sér stað meðal almenns verkafólks og fjárhagslegt staða kvenna stæði í vegi fyrir stjórnmálaþátttöku.Hann ræddi jafnframt um þá miklu grimmd sem mætti konum í stjórnmálum sem erfitt væri að skilja nema þá með vísun til þess að þar stæðu menn vörð um völd sín. Karlmenn létu þau ógjarnan af hendi nema að sjá að það væri þeim fyrir bestu og ekki væru allir tilbúnir að sjá það og skilja að jafnrétti væri öllum fyrir bestu. Hann ræddi einnig um þá athyglisverðu ábendingar utan úr sal að fulltrúar flokka á fundi og ráðstefnur um jafnréttismál væru yfirleitt konur og að nauðsynlegt væri að breyta því og fá fleiri karlmenn inn í þessa umræðu.