Guðfríður Lilja Grétarsdóttir, Vinstrihreyfingin - grænt framboð
Smelltu hér til að skoða heimasíðu Guðfríðar Lilju.

Guðfríður Lilja Grétarsdóttir, forseti Skáksambands Íslands, býður sig fram í 2. sæti í forvali VG sem fram fer 2. desember.

Sterkur listi?

Úrslit í prófkjörum flokkanna undanfarnar vikur hafa verið reiðarslag fyrir konur og kvenfrelsisbaráttu. Hver stjórnmálaleiðtoginn á fætur öðrum kemur þó galvaskur fram og lýsir yfir geislandi gleði með "sterka lista".

Er það virkilega ekki reiðarslag fyrir einn né neinn þegar Árni Johnsen ryður úr vegi öndvegiskonu á borð við Drífu Hjartardóttur?
Konu sem hefur lagt sig alla fram við góð og vönduð vinnubrögð í störfum sínum á þingi? Er það virkilega ekki reiðarslag fyrir einn né neinn þegar öndvegiskona á borð við Guðrúnu Ögmundsdóttur dettur út af þingi? Kona sem hefur unnið margþætt starf í þágu þeirra sem höllum standa fæti í samfélaginu?

Nei, það er víst ekkert tiltökumál að bæði þeim og fjölda annarra framúrskarandi konum sé hafnað, ýtt út. Óspillt ánægja heyrist með hið sterka karlalandslag í pólitíkinni og lítið fer fyrir eftirsjá eftir góðum og vönduðum konum. Allir eru í skýjunum yfir öllum hinum körlunum.

Hefur okkur virkilega orðið svona lítið ágengt í kvenfrelsisbaráttunni? Svo lítið ágengt að við látum eins og það sé ekkert tiltökumál þegar konum fækkar enn á Alþingi Íslendinga? Erum við að standa í stað – eða er okkur að fara aftur?

Ástæðan fyrir því að konum gengur verr í prófkjörum er ef til vill afar einföld: rótgróið kynjamisrétti. Í þeim dapra kafla öllum er ekki hægt að benda á neina eina ástæðu misréttis – fléttur kynjamismunar eru margslungnar og finna sér nýja farvegi. Sláandi niðurstöður undangenginna prófkjara er aðeins einn angi þess flókna samspils, en víst er að markaðsöflin eiga sinn skerf í að viðhalda skertum hlut kvenna. Sú harða fjármagnsbarátta sem m.a. einkennir helstu prófkjör vinnur gegn konum. Sölu- og auglýsingamennska, stórfelld fjárútlát og leynileg valda- og tengslanet tröllríða prófkjörum og úr verða útkomur þar sem konur detta út af þingi og karlarnir hrúgast inn – með örfáum undantekningum. Prófkjör eru íþróttakappleikir karlmanna.

Verst er þó hversu fáir sjá ástæðu til að gagnrýna þessar niðurstöður.
Jafnvel fólk sem maður hélt að væru femínistar brosir sínu breiðasta framan í sjónvarpsvélarnar í sælunni yfir listunum sterku. Af hverju eru almenn vonbrigði og ákall um breytingar ekki að breiðast út um samfélagið? Af hverju er þessi afturför í jafnréttismálum ekki rauður þráður í fjölmiðlum og almennri umfjöllun?

Sú spurning hlýtur að vakna hvort rýr þáttur kvenna sé a.m.k. að einhveru leyti til kominn vegna valdahlutfalla kynjanna innan fjórða valdsins – fjölmiðlanna. Fjölmiðlaheimurinn er sláandi karlasamfélag þar sem valdapíramídinn er afar skýr: karlarnir stjórna. Án undantekninga. Hvar liggja völd fjórða karlavaldsins ef ekki út um allt? Hverjir eru helstu álitsgjafar í pólitík nema einmitt karlar?

Síbylja einstaklingshyggjunnar kemur einnig í veg fyrir framgang kvenfrelsis. Staglið um það hvernig við erum öll "einstaklingar"
bindur alla kvenfrelsisumræðu á opinberum vettvangi á svo staðnað plan að það er ekki skrítið að hægt gangi í baráttunni. Rausið um að við séum öll "einstaklingar" þar sem einungis dugnaður og geta ráða för veður enn uppi eins og ekkert sé. Sú staðreynd að allir þessir "vanhæfu einstaklingar" eiga það eitt sammerkt að vera konur virðist ekkert grunsamleg. Hvers vegna eru hæfustu einstaklingar stjórnmála og fjölmiðla allir karlmenn? Og hvers vegna eru þær konur sem komast lengst innan valdapýramídans þær konur sem staðhæfa að kyn skipti engu máli?

Það verður spennandi að sjá hvort Vinstrihreyfingin – grænt framboð sker sig úr í þessum efnum í komandi forvali VG 2. desember nk. Ég lít á það sem aðkallandi metnaðarmál okkar allra að konur fái glymrandi kosningu. Í ljósi nýliðinna prófkjara er nauðsynlegt að senda þau skilaboð til samfélagsins að konur eigi sér þrátt fyrir allt enn eitthvað vígi í stjórnmálum. Vígi og von.