Kvennasigurinn mikli árið 1908

Ekkjur og ógiftar konur fengu takmarkaðan kosningarétt til sveitarstjórna árið 1882. Sárafáar þeirra nýttu þó þennan rétt sinn lengi framan af en fengu þó rétt til kjörgengis árið 1902. Léleg kosningaþátttaka kvenna var óspart notuð til réttlæta að konur fengju ekki meiri réttindi. Árið 1907 fengu konur þó jöfn réttindi á við karla í sveitarstjórnarkosningum í Reykjavík og Hafnarfirði en hjón máttu aldrei sitja saman í bæjarstjórn. Sömu réttindi tóku gildi á landinu öllu árið 1909. Vinnukonur fengu ekki kosningarétt í þessari lotu.

Árið 1908 voru konur í fyrsta sinn í framboði í bæjarstjórnarkosningum í Reykjavík. Þá var boðinn fram sérstakur kvennalisti með 4 konum. Framboðslistar voru 18 og bæjarstjórnarsætin 15, rétt eins og í Reykjavík í dag. Konurnar 4 náðu allar kjöri og fengu 21,3% atkvæða.

Konurnar voru:

• Katrín Magnússon
• Þórunn Jónassen
• Bríet Bjarnhéðinsdóttir
• Guðrún Björnsdóttir

Mikill undirbúningur átti sér stað fyrir kosningarnar, lögð var áhersla á fræðslu og að hvetja konur til að nýta kosningaréttinn. Það tókst með glæsibrag og hefur þessi frábæri árangur verið nefndur Kvennasigurinn mikli.

Bríet Bjarnhéðinsdóttir flutti fyrsta mál kvenna í bæjarstjórn. Hún fór fram á að veittar yrðu 150 krónur til sundkennslu kvenna en karlar fengu þá 450 krónu. Ætla hefði mátt að um hófsama kröfu hefði verið að ræða, enda ekki einu sinni farið fram á helming fjármagnsins sem karlar fengu. Einn fulltrúanna í bæjarstjórn var þó ekki sáttur og sagði:

"Vel byrjar það. Var svo sem við öðru að búast. Ég tel hyggilegast að stemma á að ósi strax. Hér á ekki að líðast heimtufrekja. Ég er fyrir mína parta alveg mótfallinn þessari bón konunnar, og ég vænti þess, að það séu allir."

Beiðni Bríetar var samþykkt þannig að ekki voru allir sammála um heimtufrekjuna!

Heimild: Veröld sem ég vil. Saga Kvenréttindafélags Íslands 1907 - 1992. Sigríður Th. Erlendsdóttir.