14. september 2006
Alþjóðavæðingin rædd á fyrsta Hitti vetrarins

Fyrsta hitt vetrarins var haldið í Bertelsstofu Thorvaldsen bars þann 5. september 2006. Efni fundarins var að fræðast um og ræða málefni erlendra kvenna á Íslandi og alþjóðavæðinguna og áhrif hennar á konur um allan heim.

Fyrsta framsögukona kvöldsins var Silja Bára Ómarsdóttir, forstöðumaður alþjóðamálastofnunar Háskóla Íslands. Hún fjallaði um alþjóðavæðinguna og stéttskiptingu á heimsvísu. Milljónir kvenna frá fátækum löndum ferðast um langan veg til að sinna heimilisstörfum á vestrænum heimilum. Þær neyðast oft til að yfirgefa sín eigin börn, en fá greitt fyrir að annast börn annarra, efnaðari kvenna. Þessar konur senda stóran hluta launa sinna aftur til heimalandsins og það eru gífurlegar fjárhæðir sem streyma til þessarra landa frá brottfluttu verkafólki.

Næst talaði Tatjana Latinovic, en hún er formaður félags kvenna af erlendum uppruna. Tatjana minnti okkur á að það er ekki nýtt af nálinni að fólk fari milli landa til að vinna, hún man glöggt eftir farandverkafólki í fyrrum Júgóslavíu þegar hún var að alast upp, en einnig voru stórir hópar Tyrkja sem fluttu til Þýskalands á sjötta áratugnum til að vinna. Vandamál hafa oft komið upp þegar fólk uppgötvar að þetta farandverkafólk er alls ekki á förum, heldur myndar tengsl við nýja landið og vill vera þar til frambúðar. Félag kvenna af erlendum uppruna var stofnað fyrir um þremur árum og vill breyta viðhorfum til erlendra kvenna hér á landi, en tilhneiging hefur verið til að fjalla einungis um þær sem vinnuafl, vandamál eða fórnarlömb í samfélaginu. Tatjana telur að það búi vannýtt auðlind með erlendu fólki hér á landi, þau geti lagt margt til samfélagsins fleira en vinnu sína.

Síðasta erindið flutti Margrét Steinarsdóttir, lögfræðingur hjá Alþjóðahúsi. Hún fjallaði um lagalegar hliðar og hvernig mál koma til kasta Alþjóðahúss. Hún sagði okkur að enn væri ekki búið að breyta lögum um dvalarleyfi, þannig að erlendar konur sem eru beittar ofbeldi af íslenskum eiginmanni fái ótímabundið dvalarleyfi ef þær hafa búið hér skemur en í þrjú ár. Samkvæmt yfirlýsingu frá dómsmálaráðuneyti er ekki á döfinni að breyta þessu, heldur eru þessar konur komnar upp á náð og miskunn starfsmanna sem fara eftir óskýrum ákvæðum um veitingu dvalarleyfis af mannúðarástæðum. Margrét veit um nokkrar konur sem eru í þeirri stöðu að vera synjað um dvalarleyfi þótt þær hafi verið beittar heimilisofbeldi af íslenskum maka sínum.

Að erindunum loknum spunnust miklar og skemmtilegar umræður og var mörgum heitt í hamsi. Almennt má segja að fundarmenn og konur hafi verið sammála um að þessi málaflokkur hafi verið vanræktur af yfirvöldum, til dæmis kom fram að gerð upplýsingapakka fyrir innflytjendur sem Reykjavíkurborg hafði byrjað á, strandaði á ónógum fjárveitingum. Annað sem fundarmenn töldu mikilvægt í þessu máli var að leggja mikla áherslu á að allir innflytjendur lærðu íslensku, til að koma í veg fyrir að fólk einangraðist og ætti erfitt með að afla sér upplýsinga um rétt sinn. Einnig er þörf á hugarfarsbreytingu meðal Íslendinga, við verðum að gera okkur grein fyrir því að stór hluti þeirra verkamanna- og kvenna sem hingað koma munu setjast hér að og verða hluti af íslensku samfélagi og það er hagur okkar allra að sem best sé staðið að innlimun þeirra í íslenskt samfélag.